Home » Geen categorie » Judith Quax – Voyage à Dakar

Judith Quax – Voyage à Dakar

Sinds 2007 onderzoekt en fotografeert Judith Quax migratie van Senegal naar Europa. Haar eigen leven is er sterk door beïnvloed: de vader van haar zoon is Senegalees. Hij woont in New York en het grootste deel van haar schoonfamilie woont in Dakar. Steeds meer betrekt zij haar eigen leven bij haar werk. Judith Quax reisde in 2014 samen met haar vierjarige Nederlands-Senegalese zoon Noah in een oude Mercedes classic naar Dakar via Frankrijk, Spanje, Marokko, Westelijke Sahara en Mauritanië, in tegengestelde richting van de migratiestroom. In de auto monteert Quax een camera waarmee ze de hele weg van Amsterdam naar Dakar vastlegt. In deze film richt zij zich op de verbinding tussen Europa en Afrika. Ze neemt de verhalen mee, maar ook letterlijk bagage, foto’s en videomateriaal voor families op beide continenten.

 

Voyage à Dakar maakt deel uit van de groepstentoonstelling Sense of Place in het Amsterdam Museum, van 11 december 2020 t / m 28 maart 2021. Het boek TOUKI – Voyage à Dakar verschijnt gelijktijdig en is te bestellen via mijn website.

“Ik wilde de afstand voelbaar maken, en de verandering van het landschap zichtbaar maken.”

Hoe komt het dat je zo geïnteresseerd bent geraakt in migratie? 

“Op de fotoacademie fotografeerde ik een religieuze bijeenkomst in de woestijn van Senegal. Ik was heel erg onder de indruk van het land, de mensen, het licht, de kleuren, en tegelijkertijd was er toen een grote migratiestroom van Senegal naar Europa; waarbij jonge mannen met kleine vissersbootjes hun leven waagden om Europa binnen te komen. Duizenden mannen trokken weg uit het land waarin zo van onder de indruk was geraakt. Ik ben toen onderzoek gaan doen naar de beweegredenen van migranten. In de vissersdorpen langs de kust van Senegal ontmoette ik de achtergebleven familieleden van de migranten. Ik fotografeerde de verlaten kamers en legde de leegte vast die de migranten achterlieten: de serie Immigration Clandestine.”

 

Hoe en waarom ben je op het idee gekomen voor ‘Voyage a Dakar’? 

“Mijn zoon heeft een Senegalese vader en ik wil hem bekend maken met zijn Senegalese roots. Ik wilde de afstand voelbaar maken, en de verandering van het landschap zichtbaar maken. Ik wilde onderweg logeren bij Senegalese familie en vrienden en hun dromen, herinneringen, verlangens, dromen, herinneringen, identiteit, familiebanden, culturen.

Al tien jaar lang wilde ik de overland reis maken met een oude Mercedes, dwars door de Sahara, naar Dakar. Maar het kwam er niet van. En toen viel alles op zijn plek: ik zag bij een Mercedes garage in Amsterdam Noord een prachtige woestijnzand kleurige Mercedes staan. Noah was bijna vijf en zou leerplichtig zijn waardoor we niet meer lange tijd op reis konden zijn, mijn werk is steeds persoonlijker geworden in de loop der jaren en ik durfde het aan om dat te filmen en te fotograferen.” 

“Een mens heeft zoveel identiteiten in zich, die bovendien niet vaststaan maar in beweging zijn.”

In welk opzicht heeft de Dakar reis met Noah jouw kijk op het leven beïnvloed?  

“Ik vind dat we ongelofelijk bevoorrecht zijn in Nederland. Noah en ik kunnen vrij over de wereld reizen, terwijl Noah’s vader en veel andere Senegalese familieleden gebonden zijn aan één plek. Met zijn perspectief als kind legt Noah haarscherp bloot wat aan basis ligt van de migratieproblematiek: “Mama, zijn we nu in Dakar of in Europa?” En “waarom kan papa niet reizen met zijn paspoort?” Ik leerde dat het gevoel van thuis-zijn niet persé verbonden is met ‘roots’. Wie je bent wordt door zoveel factoren bepaald, waarvan afkomst er één is. Een mens heeft zoveel identiteiten in zich, die bovendien niet vaststaan maar in beweging zijn. Voor kinderen zoals Noah gaan verschillende identiteiten moeiteloos samen. Uiteindelijk lijken we allemaal meer op elkaar dan we denken.”

 

Zijn er momenten geweest dat je je onveilig hebt gevoeld tijdens de reis? En heb je met de auto pech onderweg gehad en hoe heb je dat toen opgelost? 

“Ja…toen we van de Westelijke Sahara Mauretanie binnen reden, dat was een soort niemands land met autowrakken, kapotte televisies, geen duidelijke weg. We werden meteen belaagd door mensen die geld wilden wisselen, verzekeringen wilden aansmeren, gids wilden zijn. En toen raakten we steeds verder van de begaanbare weg, duidelijk de verkeerde kant op. De auto schraapte over de rotsbodem en toen kwam er een auto die ons wilde helpen, die ons de weg zou wijzen, maar toen we erachter reden zag ik dat er geen kentekenplaat op de auto zat en dat het dus niet pluis was….

We zijn toen achter vrachtwagens aangereden, maar het werd al donker en het douanekantoor was eigenlijk al dicht. We moesten de nacht in dat enge niemandsland doorbrengen. Toen ben ik het kantoor van de douane directeur binnengestapt en heb half huilend gesmeekt of hij ons door kon laten. Uitgelegd dat ik niet als vrouw alleen met mijn zoon van vier op die plek de nacht door kon brengen. We mochten toen door, maar het was pikdonker. Terwijl ik had beloofd aan familie en vrienden om niet alleen in het donker te gaan rijden. De truck die voor ons reed stopte, en ik vroeg me af waarom…. Toen zag ik – aangelicht door de lampen van de truck – dat er een hele groep kamelen de weg overstak. Wel honderd, met babykamelen erbij. Dat was het meest enge, maar tegelijk ook het meest magische moment van de reis.”

 

Wat waren de reacties van mensen onderweg die jullie tegen kwamen? 

“Mensen waren steeds heel hartelijk en warm, en snapten meteen wat we aan het doen waren. Ik als moeder en Noah met zijn Senegalese roots. Dat gaf veel respect en begrip, en we hebben eigenlijk steeds veel steun en hulp gekregen van de mensen die we onderweg tegen kwamen.”

“Ik heb de reis zoveel mogelijk als een groot avontuur voor hem laten zijn.”

Zou je in de toekomst nog eens zo’n lange reis met je zoon willen maken? 

“Ja heel graag! We hebben vorig jaar een half jaar in Senegal gewoond, op een eiland vlak voor de kust van Dakar. Ik deed onderzoek en Noah ging naar school. Dat was ook een bijzonder avontuur. En Noah’s vader woont in New York, wie weet gaan we daar nog eens voor langere tijd naartoe, of dat we daar een road trip maken. Ook vond ik de Sahara heel mooi, misschien dat we in Marokko of Mauretanie nog eens een mooie woestijnreis maken.”

 

Wat vond je het mooist aan de reis wat jullie onderweg hebben meegemaakt? En hoe heeft Noah de reis beleefd? Hoe zag de reis er voor hem uit vanachter de ogen en belevingswereld van een 4 jarige? 

“Het meest magische moment was toen we in de nacht de kamelen zagen oversteken. Maar ook in Zuid Spanje was het mooi, toen we in de auto logeerden en iedere dag lunchten op een klein strandje en Noah in de golven speelde. Midden in de Sahara waren hele mooie hoge zandduinen die super fotogeniek waren en waar Noah kon klimmen en koprollen kon maken. Ik heb de reis zoveel mogelijk als een groot avontuur voor hem laten zijn. En toen we bij Utrecht waren, vlak na vertrek uit Amsterdam, zei hij: “mama, ik heb over Senegal gedroomd, dus ik kan de weg wijzen.” Dat was ook echt zijn ‘taakje’ en daarmee was hij een echt reismaatje en niet alleen maar een kind dat meereist met zijn moeder.”

“Nu het werk zich heeft vertaald in een installatie en een boek is dat onderdeel afgerond. Maar het onderzoek over identiteit, en over roots, en hoe we Senegal en Nederland kunnen verbinden gaat gewoon door.”

Heb je het idee dat je met het boek het project nu hebt afgesloten?  

“Deels wel en deels niet. We zijn aangekomen in Dakar, hebben de auto verkocht en zijn weer teruggevlogen naar Amsterdam. En nu het werk zich heeft vertaald in een installatie en een boek is dat onderdeel afgerond. Maar het onderzoek over identiteit, en over roots, en hoe we Senegal en Nederland kunnen verbinden gaat gewoon door. Mijn werk ontstaat heel organisch en intuïtief, er zijn alweer nieuwe ideeën voor onderzoek en werk dat voort borduurt op dit werk.”

 

Wat krijgen we te zien tijdens de tentoonstelling in het Amsterdam Museum?

“Er is een groot scherm te zien waarop de bezoeker steeds de motorkap en mercedes ster als een kompas door het veranderende landschap rijden. Van Amsterdam tot Dakar heb ik de meest magische, betoverende momenten geselecteerd. Er is steeds het geluid van de motor te horen, afgewisseld met het geluid van de Saharawind en de savanne. Ook heb ik lange tonen gespeeld op mijn trompet. Het is een meditatief beeld, waar je in gezogen wordt en bij weg kunt dromen. Er hangen 5 monitoren waarop verschillende scènes te zien zijn: van reizigers die stukken met ons mee reden en hun verhalen met mij deelden, ontmoetingen onderweg, Noah’s vader die teksten voorleest uit een Senegalees kinderboek dat is geschreven door de eerste president van Senegal – Leopold Sedar Senghor – een dichter, filosoof en panafrikanist. De bezoeker kan dwalen door de ruimte, aanhaken bij gesprekken en ontmoetingen en een eigen reis maken.”

judithquax.com

Dániel Szalai – Novogen

5 maart 2021

A Photographic Work about the Chickens Saving our Lives Dániel Szalai's project Novogen turns a spotlight on the invisible workers of big pharma...

Lees verder
Meer informatie

FOTOLABKIEKIE
Openingstijden
maandag t/m vrijdag
van 09:00 tot 17:30 uur

Jan Evertsenstraat 79
1057 BR Amsterdam
+31(0)206830464
amsterdam@fotolabkiekie.com

Disclaimer
Algemene voorwaarden
Privacy verklaring
Content Copyright ©2020
Fotolab Kiekie Webdesign: LEFHEBBERS